Łuszczycowe zapalenie stawów

Leki na tę chorobę:

Humira

(5.0/5)
  oceń/skomentuj

Metotreksat

(4.0/5)
  oceń/skomentuj

Arava

(3.7/5)
  oceń/skomentuj

Sulfasalazyna

(3.3/5)
  oceń/skomentuj

Enbrel

(3.0/5)
  oceń/skomentuj

Remicade

(0.0/5)
  oceń/skomentuj

Fumaderm

(0.0/5)
  oceń/skomentuj

Łuszczycowe zapalenie stawów

Poniżej przedstawione informacje nie mogą zastąpić porady lekarza i mają charakter wyłącznie informacyjny, oparty na powszechnie dostępnych źródłach. Należy także pamiętać, że u różnych osób choroba może przebiegać w zupełnie odmienny sposób, zalecenia lekarza mogą być w związku z tym bardziej zindywidualizowane i nie pokrywać się z informacjami przedstawionymi w dalszej części artykułu. Nie należy samodzielnie przerywać kuracji ani podejmować leczenia na własną rękę, ponieważ może to mieć negatywne skutki dla zdrowia.

Charakterystyka choroby i profilaktyka

Łuszczyca stawowa, jak inaczej bywa nazywana ta choroba, to podobnie jak wiele innych schorzeń reumatycznych dolegliwość przewlekła, w przebiegu której okresy zaostrzenia objawów przebiegają na zmianę z okresami remisji. W schorzeniu tym współistnieją dolegliwości ze strony układu kostno-stawowego (zapalenie stawów kończyn dolnych i górnych, ale ŁZS może także wywołać trwałe zmiany w kręgosłupie) wraz z objawami skórnymi (łuszczyca skóry i paznokci). Należy przy tym odróżnić łuszczycę zwykłą od stawowej - w przebiegu psoriasis vulgaris nie występują bowiem objawy ze strony układu kostno-stawowego. Szacuje się natomiast, że problem zajęcia stawów dotyczy około 6-42% chorych na klasyczną, skórną postać łuszczycy, przy czym dolegliwości te dają o sobie znać najczęściej znacznie później. Objawy skórne, pojawiające się przeważnie w okolicach łokci i kolan, mogą poprzedzać zapalenie stawów o kilkanaście a nawet kilkadziesiąt lat. Pierwsze dolegliwości stawowe w większości przypadków dotyczą kończyn dolnych, ale bardzo często występującym objawem jest także ból, obrzęk i stan zapalny stawów międzypaliczkowych w palcach stóp oraz dłoni. Zespół „palców kiełbaskowatych” prowadzi do poważnego zniekształcenia w obrębie tych stawów. W następstwie choroby mniej więcej jedna piąta pacjentów utraci pełnię sprawności fizycznej.

Trwają badania nad poznaniem przyczyny łuszczycowego zapalenia stawów i wiele wskazuje na to, że choroba ta może być uzależniona od predyspozycji genetycznych (aczkolwiek za zmiany skórne odpowiadają inne geny niż za zniszczenia w stawach). Sugeruje to zwłaszcza fakt, że często (mniej więcej w 30% przypadków) zdarza się, że w danej rodzinie na schorzenie to cierpi kilka osób (istnieje również duże prawdopodobieństwo jednoczesnego wystąpienia ŁZS u bliźniąt). Ale badane są także inne możliwości – na przykład wpływ na rozwój łuszczycy stawowej infekcji górnych dróg oddechowych, której przyczyną były paciorkowce oraz większa podatność tkanek chorego na mikrourazy ze względu na niedobór w stawach kwasu hialuronowego. Ponadto u chorych z łuszczycą stawową często stwierdza się obecność antygenów HLA-B27, HLA-A26, B-38, DR4 i HLA-DR3.

Płeć i wiek chorych

Na łuszczycę stawową cierpi mniej więcej 1-2 osoby na 100 (bardziej dokładne dane mówią o odsetku rzędu 0,23-2,84% ludzi). Ostatnie badania wskazują, że na chorobę tę znacznie bardziej narażeni są mężczyźni niż kobiety (występuje u nich dwa a nawet pięć razy częściej). Różnica w przebiegu choroby w zależności od płci polega na tym, że u mężczyzn najczęściej pojawia się także zajęcie kręgosłupa, u kobiet natomiast łuszczyca stawowa przebiega podobnie jak RZS (czyli reumatoidalne zapalenie stawów), zajmując symetrycznie stawy obwodowe. Objawy z reguły występują po 40 roku życia, chociaż mogą też pojawić się wcześniej.

Objawy

Jak wspomnieliśmy wyżej na łuszczycowe zapalenie stawów składają się dwa zespoły objawów. Łuszczyca dotyka skórę, jak również płytki paznokciowe i cechuje się przewlekłym stanem zapalnym w danym obszarze skóry chorego (szczególnie w miejscach narażonych na uciski jak skóra wokół stawu łokciowego lub kolanowego), powodując charakterystyczne przyspieszone złuszczanie naskórka a niekiedy świąd (przypadek erytrodermii łuszczycowej). Zmiany te mogą mieć również postać łuszczycy krostkowej, kroplistej, pospolitej i wysiękowej, ale u około połowy pacjentów jedynym objawem skórnym są zmiany w płytce paznokcia (plamy, rogowacenie, bruzdy). Dolegliwości ze strony stawów obejmują w początkowej fazie zapalenie przyczepów ścięgnistych czyli więzadeł, ścięgien i torebki stawowej, a następnie rozrost i włóknienie błony maziowej, kostnienie stawów i stany zapalne okostnej. Wzrasta także objętość płynu stawowego. W wyniku zapalenia stawów pojawia się ból, obrzęki i zaczerwienienie skóry, mogą też dać o sobie znać poranne problemy związane ze sztywnością stawów. Zwykle stawy zostają zajęte niesymetrycznie, ale choroba może też spowodować stan zapalny w obydwu symetrycznych stawach (jak przy RZS), przy czym w przebiegu łuszczycy stawowej w surowicy dość rzadko występuje czynnik reumatoidalny (stąd nazwa tej grupy schorzeń – seronegatywne zapalenie stawów), aczkolwiek nie jest to niemożliwe. Bywa również, że schorzenie to wywołuje zesztywnienie niektórych odcinków kręgosłupa czym upodabnia się do ZZSK. Mimo iż choroba najczęściej rozwija się powoli, to czasami może wystąpić nagle, przypominając jeszcze inne schorzenia jak dna moczanowa lub gorączka reumatyczna. Z powyższych względów łuszczyca stawowa może sprawiać pewne trudności diagnostyczne.

Leczenie

Proces leczenia łuszczycy stawowej najczęściej przebiega dwutorowo, obejmując leczenie dermatologiczne (w zależności od nasilenia zmian skórnych) oraz terapię zajętych chorobą stawów. Ponadto oprócz podawania leków konieczne są także często dodatkowe zabiegi lecznicze takie jak naświetlania, balneoterapia lub rehabilitacja, czasami także zabiegi operacyjne. Należy też pamiętać, że powszechnie stosowane przy schorzeniach reumatycznych do łagodzenia dolegliwości bólowych niesteroidowe leki przeciwzapalne mogą w przypadku ŁZS pogorszyć objawy skórne. Problematyczne jest także stosowanie kortykosteroidów, które wprawdzie ograniczają stan zapalny, ale mają wiele efektów ubocznych, a ponadto przy dłuższym ich stosowaniu, wytwarza się oporność na niektóre leki, zwłaszcza środki farmakologiczne modyfikujące przebieg choroby (cyklosporyna A, metotreksat), które są zwykle podstawą leczenia przy szybkim pogorszeniu stanu zajętych stawów. W terapii łuszczycy stawowej pojawiają się także coraz częściej leki biologiczne, do których należą między innymi etanercept i infliksimab, ale naturalnie odpowiedni sposób leczenia może dobrać tylko i wyłącznie specjalista po zapoznaniu się z całą historią choroby.